In deze rubriek schrijft onze huisanalist Marco over een bijzonder verhaal uit het grote mondiale schaakarchief om iemand of iets in de schijnwerpers te zetten. Waar rollen wij deze week de rode loper voor uit? Vandaag deel VII.
Sinds twee weken speelt zich op het Mediterrane eiland Cyprus het Kandidatentoernooi af. Daar worden de uitdagers van de huidige wereldkampioenen bij zowel de mannen als de vrouwen bepaald. Alhoewel het bij de vrouwen lange tijd enorm spannend is gebleven, was de vraag bij het mannentoernooi al snel hoe imposant de voorsprong van de Oezbeekse schaker Javohir Sindarov uiteindelijk zou worden. Met vijf keer winst in de eerste zes ronden evenaarde hij al bijzonder snel het record voor meeste gewonnen partijen. Inmiddels is met nog drie ronden te gaan de spanning ver te zoeken.
Momenteel heeft hij een zogeheten ‘Tournament Performance Rating’ van ruim 2950; dat is het niveau waarop hij staat te spelen, op basis van de score die hij in al zijn partijen behaald heeft. Dit is uitzonderlijk hoog: de hoogste rating van een speler aller tijden is 2882 van ene Magnus Carlsen. Hiermee stevent Sindarov af op één van de beste prestaties die een speler ooit op een toernooi heeft geleverd. Daarom heb ik voor jullie vandaag een Top 5 samengesteld van de meest indrukwekkende reeksen die grootmeesters op het hoogste niveau hebben neergezet.
#1: Bobby Fischer
Ongetwijfeld één van de meest verbijsterende winstreeksen is die van Bobby Fischer in aanloop naar en vooral tijdens het Kandidatentoernooi van 1971. Destijds bepaalde een knockout-format met 8 spelers de uitdager voor het WK. Nadat Bobby Fischer zich hiervoor wist te plaatsen via het ‘Interzonal’ – waarvan hij de laatste 7 partijen allemaal wist te winnen – liet hij vervolgens geen spaan heel van zowel Mark Taimanov en Bent Larsen; beide spelers versloeg hij met 6-0. Hiermee zette hij uiteindelijk een imposante winstreeks van maar liefst 20 partijen neer, en dat tegen uitsluitend spelers uit de wereldtop. Het zal dan ook voor weinigen een verrassing zijn gebleken dat hij vervolgens de WK-titel ook wist te behalen, ondanks dat hij bij de tweede partij verstek liet gaan.
#2: Fabiano Caruana
Op plek #2 zien wij een speler die de meesten vooraf als favoriet zagen voor het huidige Kandidatentoernooi: Fabiano Caruana. Deze geboren Italiaan komt tegenwoordig uit voor de Verenigde Staten, maar tijdens de Sinquefield Cup van 2014 speelde hij nog wel onder de vlag van zijn vaderland. Dat deed hij met verve: deze editie mag dan wel te boek staan als het zwaarst bezette toernooi aller tijden met een gemiddelde rating onder de spelers van 2802, Caruana had na 7 ronden nog steeds een perfecte score. Zelfs Magnus Carlsen moest het eerste onderonsje aan de Italiaan laten. Drie dagen later eindigde Fabiano het toernooi met een score van 8.5/10 en een TPR van 3098: de hoogste score aller tijden.
#3: Anatoly Karpov
Het podium wordt voltooid door de Rus Anatoli Karpov, op basis van zijn indrukwekkende overwinning op het toernooi van Linares in 1994. Destijds het zwaarst bezette toernooi ooit, en je raadt het al, daar had één speler weer eens lak aan. Garri Kasparov, Vasyl Ivantsjoek, Viswanathan Anand, zij kregen het allemaal Spaans benauwd van de meedogenloosheid van deze ‘boa constrictor‘. Eindresultaat: 11 punten uit 13 wedstrijden, een TPR van 2978. De nummers twee volgden op 2,5 punt achterstand.
Het toernooi kende overigens nog een ander opmerkelijk moment: Toen de beste mannelijke schaker aller tijden en de beste vrouwelijke schaker aller tijden – Kasparov en Judit PolgΓ‘r – het tegen elkaar opnamen, leek Kasparov tijdens een paardzet zijn stuk héél even los te laten, alvorens hij zich realiseerde dat dit geen goede zet zou zijn en het paard verplaatste naar een ander veld; vals spel dus. De jongste van de drie PolgΓ‘r-zusjes – destijds 17 jaar – besloot niet te protesteren. Even later ging de winst naar Kasparov.
#4: Team India
Tijdens de Schaakolympiade van twee jaar geleden waren er maar liefst twee spelers uit India die veel indruk wisten te maken: Arjun Erigaisi en wereldkampioen Dommaraju Gukesh. Beide spelers wisten in dit toernooi al hun wedstrijden op twee na te winnen. Voor de wereldkampioen, ingedeeld op bord 1, betekende dit een score van 9 punten uit 10 partijen en een TPR van 3056; Erigaisi besloot het toernooi met 10 uit 11 en een TPR van 2968. Of dat dit uiteindelijk genoeg was voor India om de Schaakolympiade te winnen? Nou goed, dat antwoord mogen jullie zelf invullen.
#5: Wilhelm Steinitz
Eerder hebben wij al een winstreeks van 20 partijen gezien die op naam staat van Bobby Fischer, maar in de 19e eeuw versloeg Wilhelm Steinitz zijn tegenstander in wel 25 partijen op rij. Althans, het hangt er van af of je het echt als een reeks ziet. Die begint namelijk met 14 keer winst om het toernooi van 1873 in Wenen mee af te sluiten, maar in de daaropvolgende negen jaar speelt Steinitz zeer weinig. Hij spendeerde zijn tijd liever aan het geven van demonstraties in het simultaan- en blindschaken.
Deze triomfen zijn natuurlijk allemaal buitenaards, maar in de huidige wereld van het online (snel-)schaken ontstaan deze winstreeksen een stuk sneller. Daar hebben ze zelfs een term voor: wanneer je 10 wedstrijden op rij wint van een andere speler, dan heet dat een ‘adoption’: de vernedering is dan zo groot, dat het begint te lijken op een zoon of dochter die maar niet van zijn of haar ouders kan winnen. Misschien een leuke uitdaging voor jullie om de rollen proberen om te draaien en 10 keer op rij van jouw moeder of vader te winnen!
Vond jij dit een leuk artikel en wil je nΓ³g zo’n verhaal lezen?
Check dan één van de eerdere edities van De Schaakmaat:
I – II – III – IV – V – VI
.jpg){kind=link}
