Binnen de jeugdopleiding van Schaakvereniging Rode Lopers maken we gebruik van de Stappenmethode. Dit is een veelgebruikte en bewezen schaakmethode die kinderen helpt om het spel stap voor stap beter te begrijpen.
Belangrijk om te weten is dat wij de Stappenmethode gebruiken als inhoudelijk hulpmiddel, niet als strak lesprogramma. Het boek ondersteunt het leren, maar bepaalt niet het tempo of de manier waarop een kind zich ontwikkelt.
Wat is de Stappenmethode
De Stappenmethode is een reeks schaakboeken waarin vaardigheden geleidelijk worden opgebouwd. Elke stap bevat thema’s zoals aanvallen, verdedigen, matbeelden en materiaalwinst, passend bij het niveau van de speler.
De methode is zo opgebouwd dat kinderen:
- leren herkennen wat er op het bord gebeurt
- stap voor stap moeilijkere situaties tegenkomen
- vaardigheden herhalen in verschillende vormen
Dit maakt de methode geschikt voor zowel beginners als gevorderde jeugdspelers.
Geen lesprogramma, maar een inhoudsbibliotheek
Bij de Rode Lopers werken we niet met het idee dat ieder kind hetzelfde hoofdstuk in hetzelfde tempo moet doen. Kinderen verschillen in leeftijd, concentratie, tempo en ervaring, en daar houden we rekening mee.
De Stappenmethode gebruiken wij daarom als een inhoudsbibliotheek:
- de boeken bevatten het oefenmateriaal
- trainers kiezen passende opgaven
- kinderen werken op hun eigen niveau
Het boek helpt om structuur te geven, maar de ontwikkeling van het kind staat altijd centraal.
Eén boek tegelijk
Elk kind werkt bij ons met één Stappenboek tegelijk. Dat zorgt voor rust en overzicht. We wisselen niet voortdurend tussen verschillende boeken of niveaus.
Binnen dat ene boek kan wel worden gevarieerd:
- sommige kinderen krijgen extra herhaling
- andere kinderen krijgen moeilijkere opgaven
- weer anderen krijgen meer begeleiding
Zo blijft het leren overzichtelijk en haalbaar.
Leren door oefenen en spelen
De kern van leren schaken ligt niet alleen in uitleg, maar vooral in oefenen en toepassen. Daarom combineren we werken uit het Stappenboek altijd met het spelen van partijen.
Kinderen leren zo:
- wat ze oefenen terug te zien in hun eigen spel
- fouten te herkennen en te bespreken
- verband te leggen tussen opgaven en echte partijen
Het boek ondersteunt dit proces, maar vervangt het spelen nooit.
Tempo en voortgang
Bij de Rode Lopers wordt voortgang niet bepaald door hoe snel een boek wordt afgerond. Belangrijker is of een kind:
- begrijpt wat het doet
- zelfstandiger wordt
- meer overzicht krijgt in partijen
Sommige kinderen werken langer in één stap, anderen korter. Dat verschil is normaal en wordt niet als probleem gezien.
Voor ouders
Voor ouders kan het soms lijken alsof kinderen “lang in hetzelfde boek blijven”. Dat is een bewuste keuze. Herhaling en verdieping zorgen voor duurzame ontwikkeling en meer zelfvertrouwen aan het bord.
De Stappenmethode is een hulpmiddel om kinderen te begeleiden, geen meetlat om kinderen met elkaar te vergelijken.
Samengevat
De Stappenmethode:
- biedt gestructureerd oefenmateriaal
- ondersteunt het leren schaken
- wordt flexibel ingezet
- bepaalt niet het tempo van een kind
Binnen Schaakvereniging Rode Lopers staat altijd het kind en zijn of haar ontwikkeling centraal, niet het boek.

